η έναρξη μιας συμμετοχικής διαδικασίας

Τα απαραίτητα βήματα για την έναρξη μιας συμμετοχικής διαδικασίας.

 

Η πρωτοβουλία μπορεί να προέρχεται από οποιονδήποτε: 

■ Πολίτες που ενώνουν τις δυνάμεις τους για να απαιτήσουν μέτρα μείωσης του θορύβου κατά μήκος ενός νέου αυτοκινητόδρομου.

■ Περιβαλλοντικές οργανώσεις που ξεκινούν εκστρατεία για τη διατήρηση μιας προστατευόμενης περιοχής ή περιοχής αναψυχής.

■ Εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης που λαμβάνουν οδηγίες να καταρτίσουν ένα εκτεταμένο περιφερειακό σχέδιο για τις μεταφορές και να διασφαλίσουν τη συναίνεση των ενδιαφερόμενων μερών.

■ Τοπικούς πολιτικούς που θέλουν να καταρτίσουν, σε συνεργασία με τους πολίτες, ένα συνολικό πλάνο για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της κοινότητάς τους.

■ Έναν επιχειρηματία που σχεδιάζει να επεκτείνει τις εγκαταστάσεις παραγωγής του και επιθυμεί να συμφωνήσει εκ των προτέρων με τους κατοίκους της περιοχής για το όλο πλαίσιο, ώστε να διασφαλίσει ότι το σχέδιο θα γίνει αποδεκτό και ότι θα αποφευχθούν διαμάχες και καθυστερήσεις.

 

Λήψη και διάδοση πληροφοριών

■ Συλλέξτε λεπτομερείς πληροφορίες για την υφιστάμενη κατάσταση καθώς και για λιγότερο προφανείς πτυχές του ζητήματος. Έχουν ξεκινήσει οι εργασίες; Τι απαιτήσεις, ιδέες ή/και προτάσεις καταθέτουν τα ενδιαφερόμενα μέρη; Τι τους προβληματίζει; Ποια ζητήματα οδηγούν σε διαμάχες; Ερευνήστε το ζήτημα μέσω του διαδικτύου αλλά και των έντυπων μέσων και κανονίστε συναντήσεις με ανθρώπους από την κοινότητα ή την περιοχή σας.

■ Εάν ανήκετε σε κάποια οργάνωση κοινωνίας των πολιτών και αναζητάτε συμμάχους/υποστηρικτές για κάποια εκστρατεία, δημοσιοποιήστε το ζήτημα με άρθρα σε εφημερίδες, δημόσιες συναντήσεις, αφίσες, ταχυδρομείο, φυλλάδια ή προσωπικές συναντήσεις. Εάν δεν υπάρχει κάποια εκστρατεία για το ζήτημα που σας ενδιαφέρει και προτίθεστε να ξεκινήσετε εσείς μία, συναντηθείτε με όσους ενδιαφέρονται γι’ αυτό και ορίστε τους στόχους σας όσο πιο ξεκάθαρα γίνεται. Ποιος είναι ο σκοπός σας; Ποιο αποτέλεσμα πιστεύετε ότι θα πρέπει να φέρει μια επιτυχημένη συμμετοχική διαδικασία επ’ αυτού; Φανταστείτε ότι βλέπετε τους στόχους σας να παίρνουν σάρκα και οστά. Άλλωστε η οπτική αναπαράσταση δίνει πάντοτε μεγάλη ώθηση. Το σημαντικότερο είναι να εστιάσετε σε ρεαλιστικούς στόχους. Μπορείτε να διαχωρίσετε τους στόχους εκείνους για τους οποίους δεσμεύεστε να επιτύχετε από εκείνους για τους οποίους πιθανώς πρέπει να έχετε χαμηλότερες προσδοκίες.

■ Εάν έχετε καταθέσει κάποιο σχέδιο δράσης και περιμένετε έγκριση του σχεδίου σας, αν είστε πολιτικός ή εκπρόσωπος της τοπικής αυτοδιοίκησης, πληροφορείστε το ευρύ κοινό για το συγκεκριμένο σχέδιο (καθώς και για το πώς θα αποκτήσει πρόσβαση σε περαιτέρω πληροφόρηση). Οι πληροφορίες θα πρέπει να είναι σαφείς και εύληπτες. Είναι σημαντικό να παρουσιάσετε τόσο τα πλεονεκτήματα όσο και τα πιθανά μειονεκτήματα του σχεδίου με τρόπο ισορροπημένο τρόπο, ώστε να δημιουργήσετε κλίμα εμπιστοσύνης.

 

Ανακαλύψτε εάν πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή επίσημης συμμετοχικής διαδικασίας

■ Εάν προταθεί στις τοπικές αρχές κάποιο σχέδιο ή παρουσιαστεί ένα πρόβλημα προς επίλυση το οποίο μπορεί να αφορά για παράδειγμα τη διενέργεια περιβαλλοντικού ελέγχου, τη στρατηγική περιβαλλοντικής αξιολόγησης, τον σχεδιασμό χρήσεων γης ή τη διαχείριση υδάτινων πόρων, εκείνες θα ελέγξουν εάν η δημόσια συμμετοχή είναι υποχρεωτική.

■ Εάν είστε μέλος κάποιας οργάνωσης κοινωνίας των πολιτών ή μεμονωμένος πολίτης, ενημερωθείτε πότε και με ποιον τρόπο μπορείτε να παρέμβετε και έχετε κατά νου τις σχετικές προθεσμίες.

 

Υπολογίστε τα πιθανά οφέλη από μια άτυπη συμμετοχική διαδικασία

■ Εάν πρόκειται να πραγματοποιηθεί επίσημη συμμετοχική διαδικασία, σκεφτείτε κατά πόσο αυτή επαρκεί ώστε να επιτύχετε τον στόχο σας ή εάν απαιτείται μια πιο εντατική διαδικασία προκειμένου τα αποτελέσματα να είναι καλύτερα (μόνιμα).

■ Εάν δεν είναι προγραμματισμένη κάποια επίσημη συμμετοχική διαδικασία, αναλογιστείτε τα πιθανά οφέλη από μια άτυπη συμμετοχική διαδικασία – ειδικά εάν το ζήτημα είναι αμφιλεγόμενο, εάν ως πολιτικός ή εκπρόσωπος της τοπικής αυτοδιοίκησης αναζητάτε τρόπους να συμμετάσχουν οι πολίτες ή εάν θέλετε να επιτύχετε τη μεγαλύτερη δυνατή αποδοχή για ένα δεδομένο σχέδιο.

 

Αναπτύξτε ιδέες για την πορεία της συμμετοχικής διαδικασίας

■ Εάν θέλετε να διεξαχθεί μια πιο εντατική συμμετοχική διαδικασία, σκεφτείτε ποια μορφή θα μπορούσε ιδανικά να πάρει σε σχέση με το ζήτημα που σας αφορά.

■ Καταγράψτε τις ιδέες σας και φτιάξτε έναν σκελετό, έτσι οι ιδέες σας θα είναι πιο προσιτές στους άλλους τους οποίους και θέλετε να πείσετε για τη λογική των στόχων σας. Σε αυτό το στάδιο σκεφτείτε επίσης τι οφέλη μπορεί να αποφέρει η συμμετοχική διαδικασία σε άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, σε πολιτικούς ή στην αυτοδιοίκηση, καθώς και τις περιπτώσεις όπου παρουσιάζονται ευκαιρίες αλλά και ελλοχεύουν κίνδυνοι.

Κατά τον σχεδιασμό της συμμετοχικής διαδικασίας, μπορείτε επίσης να ζητήσετε συμβουλές και πληροφορίες από επαγγελματίες συντονιστές.

 

Καθορίστε με τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, πολιτικούς και εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης τις πιθανές μορφές που μπορεί να πάρει η συμμετοχική διαδικασία

■ Εάν είστε μέλος κάποιας οργάνωσης κοινωνίας των πολιτών ή απλός πολίτης, ελάτε σε επαφή με τους αρμόδιους πολιτικούς ή εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης και δείτε εάν είναι διατεθειμένοι να στηρίξουν μια συμμετοχική διαδικασία σε σχέση με το ζήτημα που σας αφορά. Παρουσιάστε τη βασική σας προσέγγιση για τη συμμετοχική διαδικασία και τονίστε τα οφέλη που θα μπορούσαν να προκύψουν από αυτήν.

■ Εάν είστε μέλος κάποιας οργάνωσης κοινωνίας των πολιτών ή απλός πολίτης, καλό θα ήταν να προβληθείτε συλλογικά, ως ομάδα, ώστε να δείξετε ότι η ιδέα σας έχει τη στήριξη μιας μεγάλης μερίδας του κοινού και όχι απλώς μιας μειοψηφίας.

■ Συζητήστε τις επόμενες κινήσεις που είναι απαραίτητες ώστε να ξεκινήσει η συμμετοχική διαδικασία και οργανώστε με σαφή τρόπο τις αρμοδιότητες του καθενός, τις συνεργασίες και τις προθεσμίες.

■ Συμφωνήστε ποιος θα αναλάβει τον συντονισμό της συμμετοχικής διαδικασίας και πώς θα χρηματοδοτηθεί.

■ Συμφωνήστε με τους υπόλοιπους συμμετέχοντες για τη βασική προσέγγιση όσον αφορά τη συμμετοχική διαδικασία.