τι σημαίνει δημόσια συμμετοχή;

Τα παραδείγματα δράσεων που επηρεάζουν τον περιβάλλοντα χώρο, είτε αφορούν την κατασκευή ενός νέου δρόμου είτε στρατηγικές για τον τοπικό τουρισμό ή την επέκταση ενός εργοστασιακού συγκροτήματος, είναι αμέτρητα.

 

Απλοί πολίτες, επιχειρηματίες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ζητούν να πληροφορηθούν λεπτομερώς προτού ληφθούν οι πολιτικές αποφάσεις που τους αφορούν και τους επηρεάζουν. Επίσης μπορεί να επιθυμούν να έχουν λόγο στις εξελίξεις, ενεργό συμμετοχή σε τρέχουσες δράσεις και πιθανότατα άμεση συμμετοχή στις αποφάσεις. Η έννοια της συμμετοχής περικλείει όλα τα προηγούμενα.

Η συμμετοχή αποτελεί βασική αρχή της δημοκρατίας. Καθιερωμένες μορφές συμμετοχής αποτελούν το δικαίωμα ψήφου, το δημοψήφισμα και η συλλογή υπογραφών. Σήμερα ολοένα και περισσότερο δίνονται στους απλούς πολίτες και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ευκαιρίες για συμμετοχή στον σχεδιασμό και την εξέλιξη διαδικασιών στον δημόσιο χώρο ως επιθυμητό συμπλήρωμα αυτών των καθιερωμένων μορφών, ευκαιρίες τις οποίες οι πολίτες και οι οργανώσεις απαιτούν και προωθούν.

Ό,τι αφορά τη συμμετοχή μεμονωμένων ατόμων ή πρωτοβουλιών πολιτών σε διαδικασίες προγραμματισμού με σκοπό να κοινοποιήσουν τα συμφέροντά τους ως ιδιώτες ή ως ομάδες ιδιωτών, ονομάζεται «συμμετοχή πολιτών». Η έννοια της «δημόσιας συμμετοχής» αφορά τη συμμετοχή στη σχετική διαδικασία διαφόρων ενδιαφερόμενων ομάδων: πρωτοβουλιών πολιτών αλλά και πρωτοβουλιών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, π.χ. περιβαλλοντικών οργανώσεων, ενώσεων νέων ή επαγγελματικών ενώσεων οι οποίες κοινοποιούν τους προβληματισμούς της ομάδας που εκπροσωπούν. Οι ομάδες άσκησης πίεσης και οι ομάδες κοινών συμφερόντων είναι γνωστές ως «οργανωμένη κοινωνία των πολιτών».

Κάθε διαδικασία συμμετοχής θα πρέπει να είναι κατά το δυνατόν ανοιχτή σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και γενικά στο ευρύ κοινό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, γιατί η ομάδα που προκύπτει έχει μεγάλο αριθμό μελών και δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά. Σε αυτή την περίπτωση η εκπροσώπηση των συμφερόντων όλων των ενδιαφερόμενων μερών εξαρτάται από τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.