η δημόσια διοίκηση

Η τρέχουσα διοικητική διαίρεση της Ελλάδας διαμορφώθηκε από το πρόγραμμα "Καλλικράτης" και ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2011. Σύμφωνα με αυτήν, η χώρα διαιρείται σε επτά αποκεντρωμένες διοικήσεις, δεκατρείς περιφέρειες και 325 δήμους. Οι περιφέρειες και οι δήμοι είναι αυτοδιοικούμενα νομικά πρόσωπα, δηλαδή οι αρχές τους εκλέγονται με καθολική ψηφοφορία από τους εγγεγραμμένους δημότες.

 

Πιο συγκεκριμένα:

  • Πρωτοβάθμιος οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) είναι ο δήμος. Διοικείται από δήμαρχο και δημοτικό συμβούλιο που εκλέγονται κάθε 5 έτη με καθολική ψηφοφορία. Κάθε δήμος χωρίζεται σε διαμερίσματα με την ονομασία «δημοτικές ενότητες» και αυτές με τη σειρά τους σε «κοινότητες». Οι τελευταίες διαθέτουν δικά τους συμβούλια, ο ρόλος αυτών όμως είναι συμβουλευτικός και δεν μπορούν να λάβουν αποφάσεις.
  • Δευτεροβάθμιος Ο.Τ.Α. είναι η περιφέρεια, η οποία αντιστοιχεί σε μία ευρεία γεωγραφική περιοχή της χώρας. Διοικείται από περιφερειάρχη και περιφερειακό συμβούλιο που εκλέγονται κάθε 5 έτη με καθολική ψηφοφορία ανάμεσα στους εγγεγραμμένους δημότες των δήμων που υπάγονται στην περιφέρεια. Κάθε περιφέρεια διαιρείται σε «περιφερειακές ενότητες», οι οποίες συνήθως συμπίπτουν με τους νομούς. Κάθε περιφερειακή ενότητα διαθέτει δικό της αντιπεριφερειάρχη που προέρχεται από τον συνδυασμό του περιφερειάρχη.
  • Δύο ή περισσότερες περιφέρειες (ή μόνο μία στην περίπτωση της Αττικής και της Κρήτης) συγκροτούν την αποκεντρωμένη διοίκηση. Αυτή δεν αποτελεί θεσμό αυτοδιοίκησης αλλά διοικητικής αποκέντρωσης του κράτους, αφού ο επικεφαλής της (με τον τίτλο «γενικός γραμματέας») διορίζεται από την κυβέρνηση και συγκεντρώνει όλες τις αποφασιστικές αρμοδιότητες, το δε συμβούλιό της, στο οποίο συμμετέχουν οι οικείοι περιφερειάρχες και εκπρόσωποι των τοπικών ενώσεων δήμων, έχει κυρίως συμβουλευτικό χαρακτήρα.

 

Οι αρμοδιότητες των Δήμων αφορούν, κυρίως, στους τομείς:

Α) Ανάπτυξης,

Β) Περιβάλλοντος,

Γ) Ποιότητας Ζωής και Εύρυθμης Λειτουργίας των Πόλεων και των Οικισμών,

Δ) Απασχόλησης,

Ε) Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης,

ΣΤ) Παιδείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού,

Ζ) Πολιτικής Προστασίας,

Η) Αγροτικής Ανάπτυξης – Κτηνοτροφίας – Αλιείας.

 

Οι νησιωτικοί δήμοι ασκούν επιπλέον αρμοδιότητες στους τομείς :

- Γεωργίας, Κτηνοτροφίας και Αλιείας,

- Φυσικών Πόρων, Ενέργειας και Βιομηχανίας

- Απασχόλησης, Εμπορίου και Τουρισμού,

- Μεταφορών και Επικοινωνιών,

- Έργων, Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιβάλλοντος.

 

Οι ορεινοί δήμοι ασκούν αρμοδιότητες στους τομείς :

- Ενέργειας

- Υδάτων

- Δασοπονίας

- Γεωργίας και Κτηνοτροφίας

- Στήριξης Τοπικής Κοινωνίας και Οικονομίας

 

Οι περιφέρειες ασκούν τις αρμοδιότητές τους στο πλαίσιο των σχετικών διατάξεων των νόμων και των κανονιστικών διατάξεων της διοίκησης στους τομείς:

Α. Προγραμματισμού - Ανάπτυξης,

Β. Γεωργίας – Κτηνοτροφίας – Αλιείας,

Γ. Φυσικών Πόρων – Ενέργειας – Βιομηχανίας (Διαχείριση Υδάτων, Ορυκτός Πλούτος, Ενέργεια, Βιομηχανία και Βιοτεχνία)

Δ. Απασχόλησης – Εμπορίου – Τουρισμού,

Ε. Μεταφορών– Επικοινωνιών,

ΣΤ. Έργων - Χωροταξίας - Περιβάλλοντος,

Ζ. Υγείας,

Η. Παιδείας – Πολιτισμού – Αθλητισμού,

Θ. Πολιτικής Προστασίας και Διοικητικής Μέριμνας.